De Euripidis Alcestide

Google

This is a digital copy of a book that was prcscrvod for gcncrations on library shclvcs bcforc it was carcfully scanncd by Googlc as part of a projcct

to make the world's books discoverablc onlinc.

It has survived long enough for the copyright to cxpirc and thc book to cntcr thc public domain. A public domain book is one that was never subjcct

to copyright or whose legal copyright term has expircd. Whcthcr a book is in thc public domain may vary country to country. Public domain books

are our gateways to the past, representing a wealth of history, cultuie and knowledge that's often difficult to discovcr.

Marks, notations and other maiginalia present in the original volume will appear in this flle - a reminder of this book's long journcy from thc

publishcr to a library and fmally to you.

Usage guidelines

Googlc is proud to partncr with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to thc
public and wc arc mcrcly thcir custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing tliis resource, we liave taken stcps to
prcvcnt abusc by commcrcial partics, including placing lcchnical rcstrictions on automatcd qucrying.
Wc also ask that you:

+ Make non-commercial use ofthefiles Wc dcsigncd Googlc Book Scarch for usc by individuals, and wc rcqucst that you usc thcsc filcs for
personal, non-commercial purposes.

+ Refrainfivm automated querying Do nol send aulomatcd qucrics of any sort to Googlc's systcm: If you arc conducting rcscarch on machinc
translation, optical character recognition or other areas where access to a laige amount of tcxt is hclpful, plcasc contact us. Wc cncouragc thc
use of public domain materials for these purposes and may be able to help.

+ Maintain attributionTht GoogXt "watermark" you see on each flle is essential for informingpcoplcabout thisprojcct and hclping thcm lind
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it.

+ Keep it legal Whatcvcr your usc, rcmember that you are lesponsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just
bccausc wc bclicvc a book is in thc public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other
countrics. Whcthcr a book is still in copyright varies from country to country, and wc can'l offer guidance on whether any speciflc usc of
any speciflc book is allowed. Please do not assume that a book's appearancc in Googlc Book Scarch mcans it can bc uscd in any manncr
anywhere in the world. Copyright infringement liabili^ can be quite severe.

About Google Book Search

Googlc's mission is to organizc thc world's information and to makc it univcrsally acccssiblc and uscful. Googlc Book Scarch hclps rcadcrs
discovcr thc world's books whilc hclping authors and publishcrs rcach ncw audicnccs. You can scarch through thc full icxi of ihis book on thc wcb

at |http://books.qooqle.com/|

4,,,-,^ 9^h.^ ^V.^ A.^^..

DE

EIIRIPIDIS ALGESTIDE.

DISSERTATIO INAUGIIRALIS

QDAM SCRIPSIT
ET

PRO SUMMrS IN PHII.OSOPHIA HONOEIBUS

OBTISEKDIS

AMPLISSIMO PHILOSOPHORUM
ORDINI

in MITERSITATE LITTERARUH lENESSI

PROPOSUIT

IIIIIIIS RITTER

P0SIjU1F1£N3IS.

IKIfAE, 1876.
TTPia Rim.

,Google^

dbyGoogle

Xemo fere est vetenim poetarum, de quo a primia temporibus
adeo inter se dist-ensennt vid docti^simi atque ingeuiosissiini
iddolem, iugenium, virtiites, vitia dijudicaDtes atque de Euripide.
Ipsius enim jam aetate Athenienses in duas quasi partes dtvisi
erant, quartim altera summis laudibus eum efferebat, altera duce
Aristopliane gravissime exagitabat atque inridebat, qiiao;! partem
eo magis dolendum est victoriam reportaviase, quod iDJustissime
saepe ab adversariis ludibrio eum habitum esse nemo est qui
neget. Tamen poetae illius opeia factum est, ut per multa sae-
cula, cum eeteri poetae tragici iterum atque iterum legerentur
et magoifice laudarentur, satis parvi aestimatus sit Euripides,
cui recentissimis demum tempoiibus justura tribui coeptum est.
Cujus rei si causam quaerimus, imprimis ideo apparet Euripidem
tantam offensioiiem maguo civium numero praebuisse, quod in
fabulia edendis vetera relinquere, novis rebus studere videbatur.
Itaque et cum ipse floreret ut omnium plausu frueretur tantum
abfuit, ut quicuuque institutis a patribus traditis servandis ope-
rara dahat, vehemeiitissime in eum inveheretur, neque nostris
temporibus omnium judieio probatnr. Quisquis enim Aeschyli
gravem illam ac vel suhobscuram orationem tragoediae apfam
esae existimat, Eunpidem pauio ieviorem habeat noL-esse est;
neque si Sophoclem perfeeta tragoediae esemplaiia nobis pro-
posuisse credimus , prorsus probandus nobis est Euripides

^,Goog\c"ji

Tamca quamvis Euripidi non tradas palmani, non esf, tur plane
eum abicias, id quod nonnulli fecerunt Quid quod, ut exemplum
afferam, lean Paul ad eam judicii iniquifatem pervenit, ut lia^c
de eo faeiat verba: ^AristopliaDes lasst wie ein Moses seinea
Froscbregeo auf den Euripides nur zur Strafe seiner schlaffen
und erscbiaffenden Sittliehkeit fallen. weniger bestochen als So-
kratea von dessen Sittenspruchen bei vorwalteoderUosittlichkeit
im Ganzen"? At ne eos quidem recte jiniieavisse arbitror, qui
Euripidem, id quott fieri sotet, ut gloriam ejus ab adversariis
defenderent. immoderate ad caelum extulerunt omniaque, quae
scripsit, perfecta atque absoluta esse censuerunt. Sed aurea illa
mediocritas ut saepissime ita in hacquoque re servanda videtur,
quod tamen uberius exponere ab hae dissertatione aliennm esC.

Ut vero in ipso poeta, ita in singuiis quoque fabnlis ejus
dijudicandis mirum quantum inter se distent virorum doctorum
seDteutiae, quod cum in aliis fabulis cerni potest, tnm in ea,
quam singulari quadam indole ease constat, dico Alcestin. At-
que cum etiam Bunc maxime inter se disseutiant viri docti de
Alcestidis indole et natura, operae pretium videtur esse, non-
nuUa de illa fabula disserere,

Ut igitur ordiar ab ea re exponenda, quae plurimum valuit
ad judicium de Alcestide constituendum. G. Dindorfiua^J frag-
mentum quoddam didascalicum e codice Vaticano *) depromptum

1) Euripidia AlceEtJs. Ad codicem Vaticanum reoensuit Gluilelmiu Dindor-
fiua. Oxonii MDCCCXXXIV.

2) Vaticanuc codex, a Eirchhofiio littera B Bigoificatua, in antiquiore me-
lioreque Euripidia codicum ordine principeni locum tenet. PraBtorea, nt hoc
paucis verbis attingom, Alcestis exBtat in codicfl Havniensi (C apud Kirchhof-
fium), qui proTime ad Vaticani laudag accedit, in PariBino (a) trilmaque FloroQ-
tinis (b, 0, d), qui omnes el eiiemplo novem fabulas complexo derivati sunt;
deterioris notae codices ex exemplo undeviginti vel etiam plures fabulas com-
plcxo derivati et tpsi Aloeetin continent, ita tamen, ut in Harlejano (A) nihil
nisi pikrs fabulae iiujo a versu 1031 exstet, tota fabula soripta 8it in codicibiia
1'at^iif.o (B) pf Florentino (C).

Hr,.tedbyG00gle

edidit quod isti fabulae ue<;:){)i[iutam lucem attulit. Hjus fiag-
menti verba haec sunt:

ovSpo^ TfXtuTJjOai, 'HjaKXsou; (TriSijfxijdavTo; £v rq ©fTTaXia
5iaiTiu^£Tai. /iiaaa^isvou rou? 5f5ovi'oii? ^eoij; Kal «tfJEXoftsvou
Ttjv yvvalna. «-ap' ouSiTCpw nsiTai 17 jxvSovotid. rh S^S^a
kivoii}^--) ii^' ^), £5i5«Xv^>) Effi rXofitrvou ap^ovTo; tts' oX. ^) irpiu-
To; -^v SotJJoKX^;, fieuTspo;*) Eupnri'5ij; Yi^fjacaic, 'Aynjj.aitnvt
Tw ^ia TtuCpifio; *), T:jXt(f)w, 'AXhijcttiSi. to 3s 5pap« Kiujwr^iu-
Tipav €^£i Tijv JtaTaffTpotp^v"). . . .

Ek hoc fragmento primum hoc cognoscimus, Alcestin, si
quidem ille numerus re vera i^' legendus est, septimam decimara
Euripidis fabulam Olympiadis octogesimae quintae anno altero

1) la fragmanto legitur i'=, cui numero corrupto quae emendatio odiii-
benda sit, Dindurfius probabiliter dici poB»e profcesua tamen quid velit scribi
non aperte osiendit; r^' Bumerum, quem Kirohhoffius in textum recepit, facil-
lima mutatione in li potuisse corrumpi apjiaret; qtiae oonjectura, cum rei quo-
que mftxime conveniat, retinenda videtur esse.

2) Haec pro to X , quod in codice exetat, Dindorfius egregie coujecic ;
Olaucinus enim arohon Olympiadia octogesimaQ quintae anni secuiidi eponymus
fuit.

S) In codice minus bene legitur t^utsv et it\.Tn;iv

41 &ic legendum Mdetur pro ak^itit cv r^ i a^wkf Aj^

j) L\tcemum hijii sententiae ^erbum m fragmento est xa-asKfb-iv idquu
a Dndorfio scnptum est tamen iUe ipse v r d ctibiimus jam dibitaiit num
111 yBT-BOTpoiPi)v matandum est^et qiod et in Oi stis aroimento eadtra lurba
lesnntur ^re &( Ofn^n muju Hiuripav sj^d ti) v iTnoTpoii>)v" et m ip=iU9
AlcealldiS hypothesi bCquitur Bententu ra h d^n/ja fari eaTupiMjjTtoav ori
11; X'?'"' "" tht/ij'- KaTaHT^iil)!! multoque apti IB Videtur xoiTaaTfo-fi^v Voca
bulum Qmd enim comiii mv forte Herc iliu purBouam comicam potls'iinum
>iin habere i.eiises paeter ipsum eventum feii(em inven t jt m xor*(rx»i.i) i b
la upi aratu aut in matena^ bed de hac re aho Iolo noniuUa di&putanda
erunt videbimus enim Koechlyum virum clansaimum hanc iisim ^ooem prc
merp Inter m oum Kirchhoffio !Iud vjTnffHsi > in o-»5-t opitv mutand 1 i
eaxc tenebtinna

dbyGoogle

— 8 —

conipositam esse, ita quidem ut Khesum principem poetae fabu-
lam solam editam tres tetralogiae feqiTerenlur, quas oiJiLies iu-
tercidisse dolendum est, deittde Iiaec, cujus quartum locum Al-
f-estis obtinebat. Quodeum Eurjpidem auno a. Clir. n. 480 (^OI.
75, 1) natum Peliadas anno a, Chr. n. 456 (=01. 81, 1) edi-
disse eonstet (Rhesiim enim alieuo Homine docui.sse videtur),
illo tempore, cum Alcestin composuit, annum quadragesimum
alterum agebat, septemdecim autem per annos fabulis scribeQdis
operam daiiat, ut singulas quotannis fabulas priore illo tempore
eum composuisse conclddere liceat.

Hoc vero ipsum, quod Alcestis quartae tetralogiae quarlum
locum obtiuuit, plurimum valnit ad eam rectius dijudicandam.
Primum enim ex hac re cognoscimus omnium Euripidearum fa-
bularum . quae nobis servatae sunt, Alcestin antiquissiioarn
esse '). Deinde aiitem quem tetralogiae locum AIce.-;tis obtinue-
rit fragmento illo ceitioribus factis Godofredum Hermaonum
eeterosque refutare nobis licet, qui altero vel tertio loco eam
edilam esse defenderunt. Sed de hac re infra copiosius dispu-
tabimus. Antea vero de tribus fabulis, quae Alcestin anteeedebant,
pauca verba faciendasunt, quarum etiamsi singuli tantnm versus
aut exigua fragmenta nobis servata snnt, tamen opera virorum
doetissimorum Welckeii^J, Sehoellii *), Hartuugii*) factum est,
ut argumenta cognosci possint.

Hae igitur sunt tetralogiae illius fabulae: Cressae, Akmaeo
io Psopliide. Telephus, , Aleestis. Atque Cressarum quidem ar-
gumentum hoe fere fuisse videtur:

I) Jiam Eiiefium, quem quideni noa liiibeiniiB, ciim alii iiii doeti osleniiernnt
tum "Welolterus, non eum eese, qui ab Euripide prima fabula editua est , qu e
fiHuJa utrura jure Eunpidi tnbuatur necne eum longiuB Bit diii«erero tjlis
Imi commemocaMsae ad'Lti, dieceptan de ea intec viros docto»

it „Die griechiBf! en Tcagjdien rait EuckHich.t auf deii epischen Cjclus
^eciliict" Yon F G "ttelikei Bonn 1S39

3 ,Beitci.io 'ur K.LnntniaB der tragischen Pye^ie derUripbhen" Berlin 1839
4) I A li I n^ i 111 il s rp^.titiitii^" Huniliiii^ lS41-il

hyGoogle

Atreus, Argonim rex, Thyeslem fratrem, qui regno potiri
conaretur cumque Aerope. Atrei uxore, adulterio esercito auream
pellem abstulisset, e patria expulerat. Mox Tbyestes redit sor-
didaque^veste tectus ad aram considit.

Coiloquio inter fratres faeto Atreus ut ille urbem relinquat
postukt. Sed cum iterum Thyestes, ab Aerope adjutus, eontra
. Atreum cousilia molitus sit, ille ut periculum avertat igaomini-
amque acceptam ulciscatur, epulas illas uefastas parari jubet,
in quibus* Thyestes suorum ipsius filiorum carne inscius vesci-
tur. Quo facto ille discedit diras imprecatus fratri nequissimo.

Sic AVelckerus rera actam esse conjecit, aliter Schoellius et
Hartungius. qui Thyestem ab Atreo revocatum esse censent si-
mulante crudelitatis se poeoitere. deiude eum malo dolo de-
ceplum foedae illi cenae interfuisse. Sed haec nihil ad rem,
de qua agere proposuimus; hoe euim cunstat, Thyestem in intima
Aeropes familiaritate versatum liberos suos ab Atreo mactatos
eomedisse. Nomen fnbula traxit a choro, qui e mulieribus
Creteusibus constabat; Aerope enim regis Creteusis filia fuisse
dicitur, quae a patre propter stuprura iu mare abiei jussa erat,
sed a servo quodam Argos ducta Atreo mipserat.

De altera ejusdem tetralogiae fabula, quae inscribitur 'AX-
H]uai'tuv Sia^Pw^^iSog viri docti etiam magis inter se discrepant.
Alcmaeo enim matrem Eriphylen occiderat, quia torque aurea
Bedueta patrem in mortem eompulerat. Qua de eausa perse-
ctantibus Furiis in Arcadiam confugit, ubi a Phegeo rege Pso-
phidis purgatus filiam ejus Arsinoen sive Alphesiboeam in
matrimonium ductam torque illa donat- Mox vero, cum urbs
pestilentia vexaretur, quae Alcmaeonis culpa In terram iu-
vasisse videbatur, ille a Pythia jussus terram quaerere, quae
post necem demum matris e mari emersisset, ad Achelouin venit,
qui per alluviocem terram aggesserat. "Ubi posteaquam Calir-
rhoen. Acbeloi filiam, duxit, ab eadem rogatur ut torquera illam
sibi donet; ad quam afferendam Psophida revertitur. Quam eura
ApoIIinem petis-se simulaverit, ab uxore de.=ti!itta ;ii'cipit; in re-

Hr,.tedbyG00gle

ditu autem fraude detecta ab Arsinoes fratribus occiditur. Qua

de re cum niulier probissima fratribus suceeoseat et ipsa inter-
ficitur. Cujus narrationis Welclietus in Euripidis fabula pri-
orem taDtum partem tractatam esse e fragmentis nobis traditis
oonicit, ita quidem ut in scaenam prodiret Alcmaeo furiis con-
seetantibus, tum morbus ejus depingeretur, deinde vir fortissi-
mus purgatus regi persuaderet, ut filiara sibi in matrimoDium
daret. Contra Schoellius et Hartungius totam rem quam nar-
ravimus ab Euripide propositam esse censent- Qua in re quis
rectum viderit eum hujus dissertationis non sit dijudicare. satis
mibi sit virorum doctorum dissenaiouem commemorasse.

Venimus ad tertiam fabulam: Telephum, Ac Telephus qui-
dem, rex Myaorum, cum Graecorum esercitum adveraus Tmjam
proficiseentem fusasset, ipse vero ab Achille gravi vuloere afle-
ctus esset, oraculi Delphiei responsum acceperat: 6 r^waa^ nai
iSasToi. Itaque ad Graecorum esercitum se contulit, qui in-
terira Mycenas redierat. Ut vero ne agoosceretur, raendici ve-
Btibus indutus primum soli Clytaemnestrae, quis esset, aperuit,
quam ob Iphigeniae eaedem Agamemnoni irasei videret. Ab hac
ad aram considere juasus Agamemuonis ausilium implorat duci-
busque Achivorum quid sibi velit esponit, simulans se ab ipso
Telepho vulneratum esse. lam impetraverat, quae volebat, cum
Dlixes, quis re vera sit cognoscit ceterosque ut eum interiiciant
admonet. Tum Telepbus Oreste, Agamemuonis filiolo, arrepto
minitatnr se eum interfecturum esse, nisi Achivi sibi medean-
tur, Accedit, quod Graecis oracnlum responderat, nisi Telepho
ducente eos Trojam captiiros non esse, Itaque Graecis ad foe-
dus cum Telepho ineundum commotis, ille Achillis hasta taetus
vulnere liberatur. Tum Graeci ab eodem in Asiam ducuutur,
ut vero secum contra Trojanos pugnet non impetrant. Quam
fabulam spectatores Themistoclis commonefecisse Hartungius
rei'te adnotat, cnjus vietoria, fnga, salus Admeti filio arrepto
impetrata, exitu,« simillima sunt. Tamen num vere hoc Euri-

dbyGoogle

„ 9 _

pidis consilium fuerit, ut virum illum fortissimuiit Atlieniensibus
quasi ante oculos ponerdt Lon audeam (lijudioare.

Has tres igitur fabulas, qiiarum argumeuta modo esposui-
tnUs, secuta est Alcestis, quam uobis servatam esse eo magls
gaudemus, quod, ut infra docebimus. ea indole est, ut in nu!-
lum ceterarum fabularum genus inseri possit. De qua ita nobis
disserendum videtur, ut primum de mytho breviter loquamur,
quo Euripides in fabula componenda usus est, deindefabulae
ipsius argumentum enarremus, quaeramus denique, quid sibi
voluerit poeta in Alcestide scribenda, quid vero nobis ipsis de
ea sit judicandum.

Mythus igitur hic fere est, qualis nobis traditur ab Apol-
lodoro, Hygino, Zenobio, aliis, quos accuratissime Pflugkius in
editioais suae prooemio contulit.

Apollo Cyclopes aut. ut alii dicuut, Cyclopura filios sagittis
occiderat, aegre ferens mortem Aesculapii filii, a love intetfecti,
quod uou modo morbis omuibus medebatur, sed etiam mortuos
nonnullos in vitam revocaverat, Quam ob causam a love au-
nuum in terra servitium subire jussus ad Admetum, Pheretis et
Clymenes filium, se contulit ad poenam absolvendam. Mox vero
apud eum noa tam servi quam amici locum deus obtinebat, qui
benevolentiam suam ei praestitit, cum Admetus Alcestin, filiam
Peliae atque Anasibiae in matrimonium concupiseeret. Pelras
enim pollicitus erat se ei fitiam daturum esse, qui aprum et
leouem currn junsisset; ApoUo igitur bestiis domitis Admeto
facultatem dedit Aleestidis ducendae. Sed cum paulo post Ad-
meto, quippequi Dianae iram escitasset, a fato destinatum esset
ut vita deeederet, ne tum quidem Apoflo amieo defuit. Par-
cas enim dolo commovit ut illi vitam coudonareot, si quia
reperiretur, qui pro eo mori paratus esset. Nullo vero alio
invento, qui tanto beueficio Admetum adfleeret, ipsa Aleestis
fidissima usor morti pro eo sese obtulit dieque constituta
animam efflavit. Nec defuit praeminm tanto amore dignum.

.oogle

_ 10 —

Nam vel deia misericordia commotis vel Herculig', ut Euri-
pides narrat, opera Alcestis morti erepta incolumisque Admeto
reddita est.

Hujus mythi estremam partem Euripides in fabula, cui
Alce^tidi notnen indidit, traetavit, cujus jam argumeotum nobis
narrandum est.

Id piologo igitur (vv. 1—76 apud Kirchhoffiom) Apollo
breviter esponi- . qua (!e re agatur, doletque, quod Alcestidi
opitulari non possit, cum Orcua prodit atra veHte indutus arma-
tus^ue ense Coiloquio inter eos facto Apollo deprecatur pro
vita Alcestidis, cujus loao ut aliam oiulierem auferat Orco stia-
det; Orcus vero sese nunquam iliiim dimiMSurum esse profi-
tetar. Tum Apollo minitatur adfore aliquera , qui Alcestin
liberet: Alcmeoea filium. lam chorus in scaenam prodit,
qui in paroilo (vv. 77—135) deliberat, utrum Alcestis vita jani
dece-sserit necne qnantoque commoveatur dolore pronuutiat.
Tum in primo episodio^) (vv, 136—212) chorus per ancillam e
domo egressam in eo rem versari certior iit, ut Alcestis sine
dubio mos animani elflatura sit, quae quid postremum locuta
sit quiilque egerit ancilla narrat. Sequitur kommos (vv. 213—279),
in quo primum chorus rem tam atrocem lameiitatur, deinde
Alcestis ip*a et Admetus e domo progressi verbis vehementer
commoveiitibus sortem suam mifserrimam conqueruntur, — In
altero ep!.sotiio (vv. 280—392) Alcestis conjugem deprecata, ne
liberis uovercam adducat, ipsum liberosque valere jubet, Adme-
tus autem sese nunquam ohJiturum cptimae usoris neque aliam
mnlierem in matrimoniura ducturum es»e pollicetur, eujus rei
testes liberos advocat. Paulo post Alcestis e vita decedit. Quam
Eumelus filiolus suavissimo threno (,vv. 393—415) deplorat.
Posteaquani Admetus omnes cives vestes logubres sumere jussit.

1) Sequoc in signifioandis fabnlae partibus Ariatotelein, qui in poetieae ca-
pite duodecimo de hac re diBserit, quod eaput ut concedam non ab ipso Ariuto-
tele esse compositum, tamen ab ejua diecipulo quodam yidetur Hi'otectuiii tn^e.

hyGoogle

— 11 _

fnnusque rite faciendum curavit (vv. 416— 434i, cboni.'i primo
sta«imo (sv. 435-475) Afresfidis amorera erga coiijugem virtu-
temque laudibus effert. Tum Hevpules prodit, qui ia Bistooum
terram mifs.-us, ut Diomedis equos abduceret, ad liospitem Ad-
metum devertif. In tertio igitur episodio ( vv. 476 -SGTlflercules
choro uiide veniatquidque ab Eurystheo jussus sit perEcere ex-
ponit, deiiide ab Adraeto, qui interim domum intraverat, iarita-
tur. ut apud se maoeat ; funere vero conspecto non retiiie'ur
nisi praetestu ficto, peregritiam mulierem sepelirl. Cboro au'em
rege nimiam hospitalitatera opprobrio facienti ille respondet, cala-
mitatera Itospite dimisso noa minui. His verbis commotus altero
stasimo (v. 568 — 605) choriis domum Admeti laudibus praedicat,
in qua vel deus doraicilium habnerit. lam ad funus essequen-
dum Admetus civesque se parant, cum Pheres, pater Admeti,
et ipse funeris causa prodit, quem in quarto episodio ( vv. 606 — 746)
Adinetus veliemeiiter vituperatum, quod adeo aetate provectus
nou sustinuerit. pro filio n^oii, statim decedere jubet. Sed Pheres
sese quoque vitam diligere professus ostendit iilium eidsdem
ignaviae esse, quam ipse sibi esprobrarit, quippequi uxorem
pro se mcrtem oppetere passus sit. Sequitur acerrima alter-
catio ioter pytrem et filium, de qua infra aecuratius disputan-
dum erit Tum senex abit, nec multo post Admetiis quoqua
cum funere scaenam relicquit. lam servus prodit, qui ia epi-
sodio quinto (v. 747 — 8G0) indigaationem saam pronuntiat, quod
Hercules in tanto Inctu 6on mndo remanserit, sed etiam immo-
deste ederit atque biberit, quemHercules ipse, cotonatus e domo
egressus, doeet vita frueodum esse, donec possimus. Certior
tamen factns, Alce-stiu ipsam mortuam esse, quasi attonitus sta-
tim coroiia deposita abit, ut, si possit, Orco mortuam eripiat.
Interea Aleestide sepulta Admetus rediit. summo nimirum mae-
rore eominotus, quem insequeuti kommo (vv. 861 — 033) chorus
frustra eonsolari conatur; Admetus enlm in condicione multn
pejore versari quain ipsa uxor sibi visus vehementer fortunam
suam conqueiitur (vv. 934 — 961), qua re impulsus chorus ter-

ivv.i00gle

— i2 _

tio stasimo (vv, 962—1007) avaymjv deam praedicat, qua niliil
majus potentiusve cogitari possit. Tum Hercules redit cum
muliere velata, quam a se in certamine quodam praemium acce-
ptiim esse simiilat, Admetumque rogat ut eam ad se recipiat,
donee ipse redierit. In exodo igitur {vv. 1008—1158)') Adrae-
tus pFimum aegre fereos, quod alienam mulierem recipere co-
actus sit, tandem hospiti morem gerit; acceptam autem mulierem
postquam uxorem dilectissimam esse cognovit, fabula £nitur
eventu felicissimo.

lam quoiiiam argtimentum fabulae exposuimus, hoe ex-
plicandum videtur, in quod fabularum genus Aicestis refe-
renda ■ sit. Nam a ceteris Graecorum poetarum tragoediis
eam discrepare, antiqiiiorum jam temporum grammatici cogni-
tum babebaut, id quod apparet ex bis argumenti fabulae pn^e-
scripti" verbis : iraftci ruiv n^aymijiv iafioXXfTai it; avoixfia
T^; T^ayJaiji: iroiijfjswi S ts 'OpeffTij; na) ij ' AXtt-^aTii;, diq Ix.
av^(po^a^ ^ev a^-)(_o)j.sva, eI^ ii:(iaijj.oviav 5e nai ^apiiv Xrj^avTa.
Effri pnJXov Ktv}xui5iai iy^6jj.iva. Atque usque ad hoc tem-
pus, ut dixi, viri docti inter se dissentiunt, cui fabularum ge-
,neri Alcestis sit tribueuda, utrum tragoediarum — at multa
insunt, quae satis longe. abhorreant a cothurni gravitate — , an
coKoediarum — at totum argumentum magis tragicnm videtnr
esse — , au fabnia satyrica babenda sit — sed ubi sutit satyri.
ubi Sileui ? — au deuique novum quoddam geuus hac fabula
significetur.

Haec est quaestio, de qua.tot viri doctissimi atque iogenio-
sissimi jam disserueruut, ut vix novi quiequam afferri posse
videatur. Tameu quoniam ei viri, qui principes babentur artis
philologicae et poeticae, Godofredus Hermauuus, Goetliius, Wie-
landus antea de hac re disputaverunt, quam fragmentum iilud

1) Nam versus 1159 — 1162 non tidentur huc pertinere, quos, cum eiadem
Terbis quatuor aliae faliulae Euripideae concludantur, Andromnchn, Bai^chae,
Helena, Medes, diu jain viri docti spurioa <

HosBdbyGoOgle

— IX -

editum erat. postea aiitem satis diu fabula, de qua agimus, neglect»
uuperrime viri doctissimi Firnbaberus, ^i Koechlyus, ^) Bendixe-
nius,*) Buchholzius,*) alii miriim quautum iuter se dissegtiunt, audeo
iterum de eadem re verba facere, non qui uova proferam, 'sed
ut sententias antea prolatas inter se comparem omnibusque
esamiuatis optimam retrneum. Hoc autem coosllio utendum
mihi videtur esse, ut non refutem, deinceps aliorum aententias
sed ut statim in mediam rem ingressus quo quaeque loco oc-
currit sententia, eo examinem. Namque priorem illara drspu-
faodi viam ingressis facile aceidit, id quod verbr catisa neBuch-
liolzius quidem in dissertatioue praestantissima satis cavit, ut
easdem res iterum atque iterum proferant. quouiam quamcunque
seotentiam refutas. quid ipse de hac re scDtias explices nei;esse est.
Itaque cum ad fabulae indolem cogrroscendam Dihil anti-
quius exsistat, quam ut personas deiuceps aecuratius contem-
plemur, primum eam quidempersonam, a qua toti fabulae nomen
inditum est, Alcestin dico, quivis concedet dignissimam esse
tragoedia. Quo enim est amore atqiie £de erga conjugem, pro
quo ne mori quidem deneget! qua foititudine morteimminente!
qua pjetate ergadeos, comitate in servos ! quo liberos amplecti-
tur amore! Equidem non habeo, quas huic anteponam aliarum
tragoediarum mulieres. Nam si nonnulla in ea reperiuutur, quae
non Ratis ei mulieris virtuti eooveniant, quam nos his quidem
temporibus perfectissimam putamus esse, velut si iterum atque
iterum ne alteram virgmem in matriraonium ducat a marito petit
aut si Admeto gloriari licere dicit, optrmam sibi fuisse uxorem,
Irberis, praestaatissimam matrem^), si denique quaecunque pro

1) Censur. diasert. Olumianae. Zeitaohr. fiir Alt. 1837 p. 417.

2) Die Alcestis des Eur. in Literarhist. Taecheabuch ed. Prutz lBi7.

3) De Alcestide Euripidis CommeQtatio. Altonae 1851.

4) Commentatio de AlceBtiile Euripidea. Osoahriick 1864.

5) V. 32S aqu. : — — Kni aai /*'ev, woffi,

yvvalK' afiVritv .Vti ND/jTBirai XnBtTv,

dbyGooglc

- 14 -

\iro dedit enuoierat atque ut sibi gmtiam quam maximam refe-
rat postulat — haec omDia oobis judicaada suat ut tum erant
tempora, neque praetermittendum est nos aliter seatire de his
rebus ac Graeci seasefiQt. Quibus eaim non turpe videbatur
esse, Acbillem lacrimas efTuDdere, Aatigonam miserabili fletu
mortem praematuram coDqueri, qui omnino veritatem es ipsa
natura expressam ia fabulis, quas spectabant, depingi volebant,
eis displicuiaset ea Aleestis, quae lubenter se de vita decedere
simularet aut quae prae se ferret, nihil aliud se pati nisi quod
oportfrit et se et omnes mulieres pro viris subire alia-
que ejusmodi. Quamobrem cum "Wielando facio, qu: cum
ipse fabulam de Alceslide componeret, hanc rem commu-
tavit, utpote quae noti satrs respooderet nostris tempori-
bus, neque vero Euripideam non laudat, immo illi aetati aptis-
simam fuisse ceuset, Sed in hac quoque re Wielando assentior,
quod ne Euripidem quidera Alcestin ita ioquentem facturum
fuisse arbitratur, ut fet-it, si pro alio viro moribunda erat.
Ipsis Atheniensibus enim neacio aa nimis copiose Alcestis visa
sit Admeto beneficia sua ante oculos ponere, cum octo versibus
ei explicaret, sibi licuisse non mori (multos alios enim Thes-
saliae juyeoes nobilissimos esse, quibus nubere potui^set), eum-
que jure juraniio adstringeret, ne aliam mulierem in matrimoni-
um duceret. Sed Euripidem suo jure hoc fecisse idem Wielan-
dus docet, cum dicit: „Mit einem Admet, wie der seinige, war
die Vorsiehtigkeit der Alceste nichts weniger als uberflussig."
Kecte quidem ! Ut enim jam transeamus ad describeudum Ad-
melura, de hac eerte persoua Koechlyo asaentiendum est cen-
seati opponi in tota fabula Alcestin altiore mente praeditam
Admeto reliquisque omnibus humiliter et aordide sentientibus*)

1) „Dass der EgoiBmuB und UaterialigmDs — ron Admetos, Fheres, Hera-
tlBB verscMeden Jvertreten, auch in einielnea Andeutungen vom Chor auage-
sproclien, jasogar dem Apollound Thanatos uiclit fremd ist, zeigt die Aualjse."
Kuulily L c p. 3S8.

dbyGoogle

Qui cum a Doonullis viris doctis paulo severius judicatns vi-
deatur esse, hoc tamen prorsua non intellego, quod alii eum ne
dicam defenderunt, sed laudibus summis estulerunt Quid quod
Hartungiua in Admeto, de quo omnes honestissimae tragdcdiae
persouae cum mera reverentia loquantur, hoc uiium esse affir-
mat, quod rideatur, quod nimia comissit? Eundem tamen etiam
posse severum esse poetam docere rixa illa, in qua Admetus
in hominem pietate sua indignum vehementer iovehatur,

Verum etiam longius progressi suot, qui Admetum omni
vituperatioue liberatum tanquam optimum et houestissimum
virum describere studuerunt. Firnhaberus eoim, «t exemplum
afferam, eum digoissimum uostra benevoleotia esse eoutendit.
si quidem inYito ac vel ignaro coojuge Alcestis se devoverit.
Quam senteatiam eis causis susteutat vir doctissimus, de qnibus
qnid judicem vis sciam. Nititur enim verbts es hypothesi promptis:
'AffoX^tuu ^Ti)aaro 7rap«Ttuv Moifcuv, oVtu? d "A^^ijto; TEXjUTftw
l^iAXwv •ra^aoyjt^ tov virBq scnvrov shovto TsSvyj^ofXiwv..., quo
ei loeo, cum snovTa voeabulum siguiflcet „sua sponte" vel „ul-
tro'', dilueide apparere dieit, Admetum uxoris consilium ignorasse,
quod quam perversum sit, Buchholzius luculenter exposuit: pri-
mum enim Ikujv non idem valere quod aQ' sauToij sive auvo-
juiiTttJ^ deiode vero eo jam, quid hic locus sibi velit cogoosei,
quttd is, qui argumentum scripserit, vaQacxi} vocabulo utator;
quomodo eoim praebere quemquam Admetum potuisse, cum
oihil sciret de re ? Sed quamomoino vim habet senteutia ista ex
argumento allata, cum ipsa potius fabula de personis consu-
leoda sit? quid opus hypothesi? £x ipsa autem fabula Adme-
tum non modo omnino scivisse patet Alcestiu pro se morituram
flsse, sed ve) diem constitutam fuisse, qua ei e vita decedeudum
esset. Qnid ? quod chorus aperte dieit

Kal /^ijv ToSs KupiQV ^fxa^,
quod eadem fere verba ancilla prooustiat? An putas choram, i

Hn.tedbyGoOglC

— 16 —

e. cives urbis, atque servos rem cognitam habuisse, Admetunt
igDorasse? quod cum per se dod ita verisimile videtur, tum ex
ipsius Admeti verbis apparet mortem uxoris diu ab eo exspe-
ctatam fuisse. Herculi enim quaereDti. cur Alcestio et esse et
noD esse dicat, respoDdet:

ovy. olad-a, /^oijaj jj; tuj^eiv avTr]V ^Qtiv;

cui Hercules

QiS', civTi aou 7£, respondet, xaTiavth v<pet{iivijT.

(mmo vero, inquit rex; quomodo igitur adhuc est, si baec
spopondit? — Sed lougius etiam progredi licet. Non solum
scivit uxorem mortem subituram esse, sed vel ipse ei ut pro se
■vita decederet videtur persuasisse. Quid enim? verba Apollinia

itavTa^ h' iX^y^a^ Ka) Sis^sXSuiv (pikov^
iraripa te ygalav ^' ^J, ^ a(p' eriy.TS jJijTtpa
Qux ii>^B ttXijv yvvaiKQi, oflTi?^) ^SeXs
Saiieh TQo xEtvov fjLifS' tr ilio^Sv (pao^.

noDue aliter verti Dequeunt nisi ita: „cum vero omnes espertua
esset et perlustrasset amicus et patrem matremque senem, quae
eum enisa est, Don iovenit, praeter usorem, qui pro eo mori
vellet cet."? — Admetum igitur cum a ceteris tum ab uxore ut
pro se diem supremum obiret petisse dilucide es liis versibus
cognoscitur.

Hoc igitur nobis constat, Admetum minime inscium fuisss
eonsilit usoris, sed diu cognitum baboisse, Alcestiu pro se

1) lu codiciba» hoc loco legitur: iraTEfa yt^aiav S' ^ . . ., quae rarba A-
Sauckius in libro, qui inscribitur „Euripideiiche StudieD" ita mutavit, ut ecrt-
pBi. ,Patrem et iiiBtrem'' enim verba non lioet appoEitionia looo cum namicoa*
conjungi.

2) Pro 3ti(, quod codices praebent, Reisltinni suo jura orbitror oirrii oon-
jecisse, quoniam hoc vocabnluiu non ad Yuvams; pertinot, aed ad luji^ su^t
icIL eCiim: Dun invenit quemquam, qui vellet mori.

dbyGoogle

- 17 -

moriturani esse. Quae cum ita siut priaium boc judicabimus,
siimmae ignaviae fiiisse eiim liominem — virum eiiim vis licet
direre — qiii ut ipse vitam iotigius produceret. uxorem probis-
simam ipsius Inco mori pateretur. Nam si Hartiingius, ut eum
defendat, hauc veterum opitiionem de femiuis fulsse exponit, ut
quisquis iu eodem versatus sit peiiculo, quo Admetus, eadem
medii-iua usurum fuisse existimandura sit, quod eomprobaturus
versus nonnuHus affert, vclut Iphigeniae Tauricae vv. 953 sqq.
(1004 sqq, apud Kirehhoflium), ubi Iphigenia haec dieit:

ou fxrfv Ti Oeuyoj y' ovSe ^' il 3av£lv ^ptwv,
fftuffai TQ (T" oiJ ya^ aX)C airjp )Aeii sk ^o^wv
SavCvv ffoiliivo;, ra iie yvvalxa^ aO&svfj —

vir doctissimus versus insequentes non debehat omittere, quibus
ipsis gravissime refutatur Quid enim Orestes ad haec Iphige-
niae verba7

ovn av ytvoijii]v, inquit, ffoij ts k«i /^vjTfo'? poveiJ;,

M«( ^ijv ^iXoijX' av Koi 5ttV(uv Xay^ih Tffov.

sese aut domum sororera ducturum ait aut simul cum ea si
moriendum sit remansurum esae. Ecce vir, qui vere vir est
appellandusl Nimirum Admetns quoque prae se fert, vitam siue
uxore sibi perosam esse, cum esclamat:

Syou }xs avv eoi, ?rpo; $tuiv, ayov aaTvt,

atque Alcestide sepulta itenim lamentatur

^))Xw (pSifihQVi, HSivwv c^ajLtai,
xuv' iw^uftw SwfiaTa vakiv

neque «utto post „quid me prohibuistt, loquit, quominas me
praeeipitarem in sepulerum atque apud iliam optimam mulierem
jacerem exanimis? duas tum auimas Hades hdissiraas pro una
baberet!" Quae fortitudo mortisque contemptio! egregium nimi-

ivV_iOOt^[c

— 48 -

rum hominem, qui vel in Tartarum descendere paratus eet, dum-
modo sibi esset Orphei vos, Fortissima certe suot verba, quae
moiio ne opus sit factis comprobare. — Neque veio Koechlyo
assentiri possura, si haec et similia comieam potiasimum vim
habere ceuset; equidem ea magis taedium quam risnm ex.eitare
puto. —

Sed suDt. qui hanc Admeti ignaviam excusare posse sibi
visi siut, cum divitias ejus bonaque enumerarent, nt maguo
cum dolore vitam adeo beatam relinquendam fuisse demonttra-
rent, qnam rationem praeter alios Goethius iniit in fabella. quae
inscribitur „Gotter, Heldeu utid Wieland". Ego vero facere non
possum, quiii, quae ille protulit. sagaciora quam veriora existi-
mem esse. — Naoique si Goetliiiis omuibus rebus enumeratis,
quae vitam Admeti ornarenl, haec dieit: „und der sollte nicht
ewig zu leben wunschen?" — in nientem mihi venit jilud Wie-
landi, sihi quidem hoe ab Admeto aegerrime ferri videri, quod
Alcestide mortua non jam sibi siut atiae uxores, pro ipso morl
paratae. — Sed in fabula neque earum rerum, quas modu at-
luli, ulium vestigium reperitur. neque ejus causae, qua idem vir
ingeniosissimus fingit AdmeEum commotum esse: propter totius
populi salutem, quae regis morte periret, ei caveudum fuisse,
ne praemature vita decederet. Nam si re vera hae erant causae
ignaviae, quid Admetum. ne patri, uxori, choro eas esponeret
prohibuit, cum nunc ignaviae vitiura a patre exprobratum tanto
silentio praetereat, ut recte Hermauno videatur confiteri T Sed
ne verbo quidem i^tud commemoratur. Imino vero ip»ius Al-
cestidis juventus, pulchritudo, venustas. divitiae enumerantur,
quas relJuquere non dubitaverit pro niarit; salute, Admeti neque
ab ipso neque a ciioro aut ab alio quoquam commemorautur. —
Dt vero mores Adraeti ab illius aetatis bominibus probati sint,
tHOtum abest, ut etPberetem patrem filio ignaviam crimiui dan-
tem Euripides faciat. qui „tu eis maledicia, inquit, qui tuo loco
Diori nolunt, cum ipse sis tam ignaTua'"), et ipse Admetiv

J) y. 701 : K"'/ cvnS/^wf *a«it

hyGoogle

comiDoveatiir metu, ne fama sibi na^catnr non ita bona; civea
euim malevolos sic locuturos esse ait:

iSou Tov aiuy^ouii ^iiJv^'', o? ou« etAij Savilv,

iXX' ^v tyijixtv aviiboU a^vxia

nTB(piuysv " AiSijv. Kftr' avtjo alvat Soku;
Itaque praeter calamitatem etiam malam famam sibi fore;
quid igitur sibi expedire vivere? ad quae cum chorus nihit re-
spondifat, ex ipso sileiitio coLichidi potest, eumsimilem opiniotiem
de rt^ge habere, Iniustissinie ergo nonnulli censent, veteres de
virtutibus et vitiis adeo alia sensisae, ut eum virum, eujus no3
taedeat necesse est, omoioo non iutellegerent ignavum se prae-
buisse.

Sed non modo, nt vidimus, excusari nequit igoavia Admeti,
verum multo fit perosior aliis, quibus abrutus est, vitiis. Quo-
rura unuin jam commemoravimus, ostentatiouera dico et jactatio-
nem amoris sui erga uxorem. Ut conpedamiis magno amoreeum
Alcestin amplexnm esse — sunt autera, qui nec id qiiidem ei
tribuaot, vcluti Koechlyns qui propter chori verba (v. 463 sqq.)

t! Ss Ti naivov skoiTO ^iy^oi itoffi; k. t. X.
fidem Admeti in sucpicionem vocat — sed ut hoe concedamus:
quae magis inter se aliena sunt,- quam h»c. uxorem ad mortem
adducere, cum ipse fa<-i1e potueris eam servare, atqne deinde
lameritari et prae se ferre. mor:em multo dulciorem esse vita
aliaque hiijiisce modi, quae vere taedio nobis sunt. Sed haec
excusari poteruot nimio quodam dolore. Quid? quod ad igna-
viam ea petulaotia accedit atque impudentia, ut rixa illa ioter
patrem et regem orta. nt Bucbliolzii verbis otar, „non tam bilis
quam taediura moveatur et hic quidem (sc. Admetus) aures no-
stras eo magis violet maleqne habeat, q»o magis ejus verba de-
deceot eum, geoerosara uxorem eluturus est." Vix credi poteat,
bominem, qui >pse tautae ignaviae crimen admiserat, in patrem
asperrirae invehi atque jactari: „aoQ sum tuus matrisque, quae
dicitur, filius, ied

byGoogle

- 29 _

— — — iauXiov a^' «JpnTo;
, jnqnit fxatJTu yvvatnog ti^; vvt0}.Ti9-/}v XaS^a.

Becte quidem istud! Bene Adtnetiis ApolliDis amici illiiil
„yvwSi flfAUTav" aoimo videtur iDfisisse! nam servi magis qnam
iDgeDui hominis mores et ingeDiiira ei suDt. — Cunique idem
homo miserrimus patri dira» imprecatur: ,,Iove diutius viveret,
quoDiam longe vitae adeo cupidus esset" (at ipse credo vitam
parvi aestimat!), cnm denique pareuti respondet, mortem uxoris
eSBe

aut de eodem

}j Tapa, inquit, wavTwv Sian^iireii axf/ujjiV,

tam abjectum hominem se praebet, ut totus Bobis sit despicatai
necesse sit.

Prorsus vero quid judicem nescio de bis verbis, quibus
Admetus patri pravitatem iDgratuinque animum crimini dat:
ou y.i}V £^i(! 76' fi' w; aTipa^Ovra uov ■y^pat #av£iv ir^ov&U)-
naf' ■, OOTi; ai6o'l?pu)v irpo'; 0' ijv |iaXiOTa, KavTi Tiuvii juoi ^^apiw
TOiavSa nai eu yr\ TfnoDo' ijXXa^aTijv.

SuDtne baec ridicula magis an foeda? impudentiam magis
aa delirationem ostenduot? Videamus enim, quid praeclarissi-

1) lu plerieqne oodicibns eisqne optimis hi ToreuB ita leguniiir:

OU flllV ^^lTc Y' f' ^( •Tl^ia^UV TO ffov

V5p"( 5an7v TfsbSwKa a' m.t.X.

Haeo vero intetle^ omnino nequeunt. Ut enim uiMI dicant de ^'rocabulo,
qnod eiiaimsi Bimileg nonnalli loci a virifi doctis allBti aunt, difficultateDi quan<
dam praebet — quiuam senBus ineBt iu verbis: ,non me dices senectute tua
degpectii morti te tradidisge?" !Num Admetiis patrem ad moclem compulit? mi-
nimel sed se i{>eum a patre ad pemiciem adduoi queritur. Qaaetiuiil ita aifii
aoii dubito wm Hftrtuugio Terba ita tegere, ut ii
(B, C) wUani

dbyGoogle

- 21 —

mus vir de se profiteatur; sese verecundia summa erga patrcm
fiemper usum praemii loco ab eo in mortem compelli

fiilium praestaDtissimum ! quantam i;i;itur patrem ei gra-
tiam debere putabimus, qui eum oob offeudit, noa iDJuria adfe-
cit, QOD verberavit deuique' Pro hac tanta virtute pater nequis-
simus adeo oon refert gratiam, ut ne mori quidem ejus loco
velit! Quae pravitas, di immortales! nimirum pater ille tam
iugratus jure filio, eujus merita eximia tam male compeasata
sunt! — Quid opus est oova proferre? liis qui non commovetur,
omnino eomraoveri aut nefiuit aut non vult; quodsi Hartungiua
Admetum his verbis severitatem adhibere in parentes pietate
8ua indignos arbitratur, noo possum, quia virum doctissimum
opiniooe praejudicata ductum nolle videre censeam, quae lace
clariora suot.

At sunt quoque, quae laude digna videantur in Admeto,
velut egregia hospitalitas, per quam vel summo Iuctu hospitem
dimittere vetatur; atque quamquam dicere possis, facile esse,
liberalem se praebere, dum sibi satis multa sunt, unde snmaa,
tameo non assentior Koecblyo, qui oe haoc quidem virtutem ei
tribuit, sed propterea Admetum liberalem io Herculem esse su-
Gpicatur, ut et ipse ab Hercule cum liberalitate excipiatur, id
quod eoQcladit e verbis:

avTOi 5' d^idTOv tou5f Tuyx^dvui ^tvou
oTav iroT' "ApYOu; Sf^iav %X^w '/^Sova,

quibus tamen ei verbis noa esistimo illud cooici posse — Hoc
deuiqae si consideramus, cives ei magno amore deditos esse,
ita de eo judicabimus: Admetus est homo bonitate quadam
praeditus, — meliusnostrae lingua vocabulo „Gutmuthtgkeit" id
significatur, quod io utramque partem verti potest, quod ver-
bum nescio an latine uno vocabulo exprimi non possit, at-
que etiam aostrum „Egoismus" melius respondet Admeti
inoribus, quam ille „amor sui" — , totus tamen sui ipsiua
amore repletus Ab his duabus rebus omnia rt-petenda sunt,

LvV_iu0^lc

- 22 -

quae enm fanentem videmus Hospitalis est atqne liberalis;
beiiigrius ei^ga suus: u^ioris aniaTitissiimis: sed nmniiim liomi-
Dum et rerura mnxime semet ip^^iim diligit, semperqiie sese i>m-
nibus antepoiiit, ad snam qui^eque refert utilitatem. His de
causis ut pater aut mater aut quivis alius pro se mortem siibeat
postulat, ob easdem res oe uxorem quidem ad mortem pompel-
lere veretur — ipsius nimirum vifae perieuUim adests propter
easdem deniqne causas oraiiia usori pollieetur sefarturum. quae
vult, lametitaturqne, se nunquam aliam amaturnm, immostatuam
ejiis in lectum receptiirum esse — quae cuneta minirae simulata
esse putapdum est — ; ac vel iu Tartarum ipsum desceiide-
ret, modo ne ipse in perieuJum se praeeipitare coaetus sit. Bo-
nitate igitiir et amore sui raores Admeti mihi vjdentur eontineri.
lam ut ad ceteras personas transeamus, Hereulesquiilem ut
a WieJando recte describatur dicente „des Euripides seiner (sc.
Hereulesl ist der Hercnles der sclionen Ompbale. der immer be-
reit ist, den Ruhm seines HeldeDlebeiis an das Vergniifjeii eines
Augenblieks zu sefzen. Er ist uicht mehr als ein alhaglicber
Meiisch"', tantum abest, ut oe.^iclam an escepta Aii-estide perfe-
ctissiraa fabulae persona sit. qnae raagna deleeta ione nos afS-
ciat necesse est. Primum euim eeltfberrimiim illum heroein ad
novum certamen cnntra crudelissimum regem proficisceittem ad- •
spiciraus fortitudiuemque viri nuilum pericnlum formidantis ad-
miramur. Tum veram ejiis honeslatem roguoscinius, qui funere
conspecto staiim domum hospitis relinquere constituat, nam
ahyj6-v, inquit, w«f« nXaiourji Sotvaai}-ai (piXo:^,

neque commovetur ut raaneat, nisi simulatione Admeti peregri-
nam mulierera sepeliri. — Sequitur objurgatio servi, quam summa
voliipfate spectatores adfecisse puto; servns enim, qui Herculi
fauiulus tributus est. gravissime couqueritur illius jmpudentiam,
qiii in tanto luctu edat bibatijue „aftou(T' v/.o-^tixv" neque con-
fentus datis etiam plura poposcerit; paulo post Hercules ipse
pfodit roroiiatus. neque vero ebrius est, aed ut Hermacnus reete

dbyGoogle

^ n -

dictt, paulum iQcaliiit Tino, nec stolida atque absurda loqiiitur,
ut nountilli censcnt, sed quae etiam sobrius homo sentiat, qui
ioter mortis peciciila vitam agen^ praeseotia tantum sua esse
iiitellfgat. Quodsi is vir, qui quotidie in vitae di.scriraiiie ver-
sabalur, ea pronuntiat, quae fere eisdem verbis Horalius perse-
quitur:

Quid sit fntarum cras, fuge quaerere et
Quem fors dierum cunque dabit, lacro
Appone nee dulees amores
Speroe, puer, neque tu ehoreas
Donec virenti caoities abest
Morosa —

cur poeta admirationi est. vituperatur Hercules! — Simulatqua
vern per servum certior factus est, Alcestin mortuam esse,
statim heroem fortissiraum se praestat, cujus hiJaritatem non
esse" levitatem hominis vani atque voluptatibus dediti apparet.
Etenim ne Orcum quidem ipsum adoriri veritus mox Admeto
uxorem reddit. — Hoe igitur nobis coitstat. Herculem esse ea
et hilaritate animi et. fortitudine. ea iugenuitate mnrtisque eon-
temptione, ut summopere eo deleetatos esse spectatores esisti-
mandum sit; itaque plane non asseutimus Wielando allisque, qui
eum satyrum magis quam homlQem esse volunt. -

Pheretem autem quasi duas partes agere judico. Primum
enim quaecuoque eloquitur, probanda suut. An injuria eum
putabimusfiliumvituperare, qui tot tantisquebonis ab eo acceptis
ut vitam quoque pro se dederet postulavit? nonne autem suo
jure in filium tam impium invehitur eique ignaviam exprobrat
turpissimam ? in priore igitur rixae illius parte non puto fore
quemquam, quiu cura sene faeiat. At aubito tam humiliter
ioquitur, tam, ut dicam, abjecte, ut prorsus alius esse videatur,
qtii haec dicit:

naniui anovs(V ou jnAet SavdvTt [xoi
atque qualem antea Pheres se praebuit. —

Hr,.tedbyG00^1C

- ?4 -

Keliquarnm persoDarum ut brevi meDtionem faciam, ApoIIo,

quem, qiiod rei tolius auctor es-et. idoneum fLiisse HermanDus
rerte adnotiit prnlogo agendo excitiindaeqiie spei de auxilioHer-
c-ulis, aniicissimum Admeto se praestat, cui ut opem ferat, ne
Orci quidem contagionem reformidat.

Oreus autem ita depint;itiir. ut rewera 5-avaToc est: aeverus
et inesorabiiis. yuod vero Koeclilyus ex eo, quodHercules dicit

~ «.ai Viv fUOTfistv SoHtu

■JTivovTa TV}x0ov vXyjaiov ■rr^oc^ayiJ.Ariiv,
eoncludit Orcum potnrem quendiim et animo Immili atque illibe-
rali esse, lepida ut Bit conjectura, certo facetior quam verior est.
Veterum euim sententia, ut c-eteros deoa , ita Orcum quoqiie
dapibus libatis frui solitum esfe, nimis notum est, quam de quo
verba facienda sint. Ao etiam umbrae, cum sanfjuiuem ovium
iiibant humiles vel illiberales sunt?

Restant ancilla, de qua niliil addenduoi est, Eumelus, qui
mollissima lamentatione vehementer spectatores commovisse pu-
tandus eat, servus, qui cum invehitur in ^evov, ■a-avov^yov itXiuva
«rt' X))an)v Tiva valde nos delectat.

Chorus denique constat e viris Pheraeis ; senes enim non
esse signifieatos infra demonstrabimus.
Haec hacteniis de personis ! —

Tratiseamus ad investigandam fabulae indolem, De qua, .
nt disi, quatuor potissimum seutenliae prolatae suut; prima,
Alcestin esse tragoediam, id quod 'Wielaudus, Hermannus, Har-
tungius, Firnhaberus, Wagnerus tttentur, altera, accedere ad
comoediam, ut Koei-blyus voluit, tertia, fabulam satyricam esse,
quod Hedelinus, Lessingius, Denina alii censuerunt. qttarta, esse
medium quoddam inter tragoediam et comoediam. Atque hanc seu-
tentiam plurimi recentissimae aetatis viri doc-ti protulerunt, velut
Duentzerus,^J 0. Muellerus,*; Rauchensteinius.^J Euchholzius.

1) DeEuripidis Alcestide. In: SeueJahrb. fUrPhilol.u. Padag.S.Suppl.Bd.

^) Qeschichte der griechisehcn Literatur. Tom. 2 p. ]57.

.1) Die Alceatia des Euripidea ala besoudere Gattuog des griechisEhen Dra-

dbyGoogle

- 55 -

Hae iEi*ur sententiae nobis examinandae sunt. Cumque
neminem majore anctoritate esse esistimem in defiDiendis artis
poeticae legibus, qiiam Ari<toteIem. hiinc potissimum consalamut,
(eandem quam Wagoerus aliique viam ingressi) ut quac Alcesti-
dis indoles quaQtique illa fabula aeslimanda sit cognoseamus.
Quodsi primum ea quaestio exsistit, nam Alcestis in tragoedi-
arum numero habenda sit, inquirendum uobis est, utrum legibus
ab Aristoteie investigatis respoudeat necne. Omissis igitur eis
rebiis ad traRoediam con^ponendam neeessariis, quae non per-
tinent ad rera. de qua agimus, velut certum temporis spatium
retineudum esse, aliis, tragoedia bis verbis definitur (Poet. c. 6).
liTiv ouv Tpa^tti^i'» mi/ijjii? irpa^sMj; Trrov^aiai Kai TeXtiai,
jxsyi^oi; t^oufl^jc, {fSvJfxiven Xoyw, xvj^)^ EKiarou rwJv ilSwv iv
To7( jiop/oit, SptuvTwv Hfll OLJ 5i' drray^iXia^, §i' iXeou nai (p6-
/Sw iri^aivovrja Trjv Tiuv roioiJTiuv 'j^aStijj.aTivv xaSaoatv. Qnae
ut accuratiusesponat, primum id masime poetae serviiQdum esse
docet, ut actio una sit, quam ad rem non salis esse, de una
persona fabulam agere; nara jxuSoq, inquit (c. 8) itJTiv sh, ovx
tCTirso riV£( oiovrai, iav ir*pi 'iva g. iroWa -j/ap Mal a-KHpa ruj
*vi avjJ.I3aiv£i, e^ wv eviiuw ouSev iffriv ev. ovziv Se na) vpa^eii
ivoi voXXai *i(Jiv, £^ £uv [iia ovSifxia ylvsTat 7rg*-((, Propterea
eo." vituperanilos esse ait, qiii res ab Hercule, quippe ab uno
gestas. utia fahuia describere licere putent; ^ptj ovv, inquit, tov
ff.vS-ov, ivii TTpa^^iu; jAifXijaii; ictti, fxia; ts iivai xa) TavTiji oAjj;,
Ka) Ta fif('ij cuvstFravcii Tiijv ir^ayi^aTUJV outiu; u;5te fxsTaTi-
Ssfxevov Tivi)? fxi^ohc ^ a^pai^ovjxsvov hiaipi^srsSai Ka) xivslaSai
To oXov. Neque minus id caveudum esse, ne xspixeTsitt non
moveat misericordiam aut metuni, nam ^fjXov inqiiit (c. 13) oti
OUTS Toli; ETTiiixsT; iftvSfa; fiti fXfTa/iaXXovTai; (paivsaSai s^ nj-
TU%ja; lii; Suaivx^iav .... ovts toI; /xo^^i^poi); l§ aTVX'^i
tiq tijTV%iav (aT^ayijjSoTaTov ya^ tout' Etrri vdvTiov. ouStv -yap
ej^st wv fisl, ouTE yop (piXavS^KTfOV oJt^ iXtSivhv oCts (poQsQov
tttTiv) ou5' av Tov a(p6^^a irovijpo'v s^ fUTUj;'»*! f'! SuuTu^fiitv
fxiTaTivTtiv. Restare igitur eum, qui neque omnino nequam nec

ly V_lUU^IL

— 2fi —

prorsos bonus sit: sffri Si toiolIto; o pi^te apFrf SiaC^e^suv «.ai
S.v.aioavvtj, jnjjre 5ia tfaniav nai /ioX'5i)e'cH' jUfra^aAXwv ii;
TTjv SvUTVX'av oAXa Si' apapT/Qv tivb, Patet igitiir oportere
,,Tov naAuJc i^oira ixuifov axAo2v tivai ftSXXov ^i SiirXoiJi' . . . .
Htii fitTa^o^Jgiv ou"k ii; suTi^iav jn ^uiTU^^tac, aX^« rouvav-
Tiov ti iiJTuyia; si'; Suffruxiav, pij Sia fio^5)jpinv aXXa ^i'
af^apWav j^^Yaiijv i) oiou f'p:jTai ^ /JfXti&voc if ^cipovot. Qlia
de causa ipeum Euripidem, quia plurimae ejus fabulae tristem
eventum Iiabeynt TpaYiHiuraTov poetarum Aristoteles eenset. —
His ft-re espositis de fabulae compositioue Aristoteles transit
ad personarum ingenia, de quibus quatuor leges serTandas esse
dicit^ ut siot ^ptfara, apftoVrovTa, o/joia, djnaXa'. Detnde ut
quae de aguitione a'que de traeftnediarum generibus disserit,
praeterinittam, in omnibus tragoediia necesse esse et ivXokti sit
et XiJfTi;. —

jHaec fere snnt, qiiae ab Aristotele masime premuDtnr. Quae
in Alcestide servata esse plane negandum arbitror. Actio enim
primnm non videtur una esse, sed duae, si quidem Aristotele
auctore non satis est, de unapersoua agi. Quae tandem, qiiaesOf
secessitas interest iuter nioitem et reditum Alcestidis? an hunc
necessario illam ^equi puta.'^? nonne igitur duae diversi^simae
actinnes sunt? Hoc quidem concedo, usque ad versum 475 Al-
cestin ad tragoediam prope accedere, qua vere describatur una
res perfecta, quae etiam misericordiam et metum commoveat,
persona autem tragoedia d gnissima. Cum vero ilH versus ne
diniidiam qnideni totius fabutae parlem espleant, hoe primum
impedimeiito est, quomiuus trasoediam eam piitemus esse, quod
post Alcestidis mortem res plane nova depingitnr- quae nulla
nece^sitate cum siiperioTe parte conesa est Quod quidem ipse
Hermannus concedit, cum illud in argumento valde iucommodum
esse dicit, quod haee uon unius, sed duarura fabularum materia
sit, quarum allera obitum Alcestidis, altera reditum ab inferis
contineat. Euripidem vero, cum sicut ceteri Graecorum poctae
tragici magia senserit, quam sciverit, quid easet tragoedia, om-

Hr,.tedbyG00gle

nem rem una tragoeda cnmp^-clipndend^tni pHtarisSe, (Tinni^m
faocargumeutiim (iuabiis eoBtinuis tragoediis exponere perdifficile
fneiit.

Qiiid vero dica^n de misericordia atque de mctu, quo tra-
goediae personam primum nos commovere oportet — nequit
enim i} irs^i-rzirtia commuvcre niwi jiersoaa.-iim nbi-' secumlis
ant adveneis. — Nura i^itiir Admetus nos commovet? Nam
Alc«stidi primas partei^, i|u;imqiiam ab ea fabula nomen traxit.
noB esietimo tribupiidae es-«. iitpite quae in priore jam fabiilae
parte h;md ila mulla eiocnta ?c.aenam relinquat. At d e AIca-
Btide, dicat quispiam. tota res est, omniaque quae dieuntur et
agiHitur, ad eam pntisBfmiim sp>i'ta:it. Recte <|iiidein! sed vel
ic mortui alifujus sorte fabula vevsari [lotest n-qiie idiJi mor-
tuu8 ille prima fabulae persona sppellandus est. Quid? quod
in Aiitigona de Polynicis corjjoie bumando tota res ai.itur?
Quod ne sepeliretur cuna Creon imprasset, virgo autem pra.-
clarisriima regi resistere au-fa esset. ia iiac ipsa re i^ irXo--(jj a
poeta instrueta est. Eodem modo Alcestiiiis mors primo loco
posita e^t, Alce^tidi ip-ii non tiiiuendae sunt p-imae part^".
Fingamus enim, Aieestin, id quod faciliime poeta eflicere potuit,
inilio fahuliie jam mortuam esse, niim i tiaratum p imam perso-
aam eam futuram fuisse eensebim'ts? Itaqne non dnbito, Ad-
meto primas partes trlbu^^re, Admetusne igitur miserieordia
dignus est? Dignissimum esse Firnbaberus contendit quippe-
ignarum u^coris consilii- Sed quoniam antea jam esposuimus,
hanc opinionem prorsus reiciendam esse, nuilo miido eum mise-
ricordia dignum esse judicabimus. Nec fore quemquam credo,
qnem hominis tam igoavi misereat. Tamen ne opinione ante
temere concepta judicare videar, eundem. Aristotelem aifero, qui
(e. 13) haec dicit: 6 /jcv (sc. fcAto;) yap «-{pi riv avd^iov sari
bvCTvxouvTa. Num igitur eum immerito in roiseria versari pu-
tas, qui usorem cum servare liceret ipse in mortem compulit?
Qui si mnrtem fortiter subisset, jure miserieordia dignus esaet;
cum ignave eam fugerit. est indignissimus.

Hr,.tedbyG00gle

— 28 —

Ac ne nwtHB quideTn nnf^e (iriri pnscit perspicere posstini.
Ex ipso enim prologo AlCfSlidi nioripndum es^e cogtiosciniis ;
mos prodit in 8Cae;i'ai(i ])itini-iqiie verliis faftis e vita decedit,
Quid metuendum igitiir? an metuere omniuo potes, qtiod jam
pro certo habes eveutumm esse? nojine potius ilubitutiniie ista:
„quomodo eveniet res? utnim felicem an tristein hubebit esi-
tum?-' metus nascitur? TJt enim aliam tragoediam afferam,
nescio an nulla fabula magi^ misericordia metusque commovea'
tur, quam Antigona. Qu^nlo enim metu spectatores adfectos
fuisse exiftimaudum est, cumCreontis iram, ejuadem tamen du-
bitationem videreut. num viruJDem nnbilissim:im occiderelicertt;
cum Haemonis preces audirent, ciim deuique Tiresias regem
dehortaretur , ne tLiuto fiicinore iram deorum escitaret. Tum
suntius iu scaenam prodit atque spectantium animis ad sum-
mam exspectationcTi eseitatis atrocem virginis et Haemonia
interitum narrat. En tragoedia vera metum moveus— nam de
misericordia aliqnid addere supervacaueum videtur — cujus rei
in Alcestide niliil invenitur. Nam etiara in funere efferendo, in
rixa, in Herculis adveutu epulisve quid meluendum est? uisi
forte quispiam postrema fabulae parttf spectatores metn adfee-
t6» esse dicit, quam longe alio consiiio ab Euripide scriptam
esse videbimus.

Sed de metu quoque Aristotelem lieeat afferre , qui prae-
scribit, ut sit (po/ioi irspl tcv o;.*oiov, i. e. eura, qui nostri simi-
liB sit. Admeti vero, ut Buchholzii verbis utar, profecto senti-
mus nos non esse farluae; seotimus nos loiige secus acturo»
fuisse atque illum; sentimus nos minime eos esse, qui carissi-
mum caput tam inhumane prodere possimus.

Tertium hoc Alcestidi, si qui>lem tragoedia est, crimiut
dandum est, quod In eam cadunt Aristotelis verba: ovrs rohg
iwitiKil; an^po; &i7 ;j*Ta/3a'AAovTtti; CpaivEfT5«i t^ iuruyja!: ili,
OLiOTu^/av, ovTe toij; fio^^Sijpou^ t^ dTvyJaq tle, tvrvyiav.
a T^a-^uibd TaTov ya^ ToCT'efJTi iraiTiuv. Nonne enira
Admetus jure po%5j;po( appellandus nobis visus est? tainen ad '

ivV_iOOgIe

~ n ~

sDmmam felieitatem adduci eiim cernimus, cntn Alcestis, qaae
certe ^Ik-ieikijc" cogDonaioe digna est, in perniciem irruat. At
diserit qtiispiam Admetum non po/S^ijpov esse, sed in eorum
numero habendum, quos postremo Aristoteles descriMt, ut ui^u
Sia xaniav aa) /io^j^ijpiov, ai.Xa Sl' lifjiaprinv riva in calami-
tatera JDciderit. quam seutentiam Wagneras protiilit. Qiiem ta-
men Buchliolzius argutissime refutasse mihi videtur, Neque euim,
inquit, iguavia Admeti, quam ne Wagnerius quidem denegat,
tt]xa^Tia cst, sed ut pro mero peccato habemla sit, tantum ab-
est, ut taoquam nota in omne tempus hnmini inusta cum eo
velul coaluisse videatur ac perpetua et sempiterna labe eum af-
ficiat. Itaque non temporarius animi motus Admeti ignavia est,
sed in medullia ejus et visceribus haeret; non semel misellQS
homo sic peccavit, sed si res ita ferret, iteruoi ac tertio idem
deliaqueret." — Ex his jara, quae explicavimus, Admetum non
esse personam tragicam totamque fabutam a tragoedia louge
abesse videmu«. Idem affirmatur quatuor illis virtutibus, quibus
poetam personas esornareAristoteles jubet. ad Admetnm relatis.
Num eoim xpijffTo; est? minime, si quid recti de moribus ejus
Tidimus. An <ipfxo'rTiuv? ne id quidem. Convenire euira viro
atque regi,' mortem ita timere, ut deinceps omnibus amicis, ut
pro se diem supremum obirent, obsecratis gaudeat, quod usor
parata sit morte oppetita sibi vitam condonare, quis est qui con-
tendat? an mulieri magis convenit, quam viro mortem eontem-
nerel Ac ne ojjoiov quidem Admetum esse putamus, si quidem
pancos inventum iri spero. qui tales se praebeant, qualem Ad-
metus. Plurima enim cum exemida tradita sint eorum, qui ut
nsores liberosque defenderent, ipsi in summa pericuta sese prae-
cipitarent ac vel mortem pro suorum salute oppeteient, quid
dubitandum est, quiu ut vitam tanto pretio emant, haud ita
roulti adduci possint? — De avuifxaXia denique jam supra verba
fecimui, cum de Pherete disputaremus ; eadera iaveDitur, ut ni-
iiil dicam de Hercule, qaem et heroem fortiasimum et potorem
hil&rJMiiDtua poeta describit, etiam in Admeto. qui modo beno-

dbyGooglc

- 30 _

volentein, moilo seveTBm et afracpiD, modo nsoris iimioommqne
modo sui ipsius amantissimum se praebet. — Quid igilur? AI-
cestio non esse trai^cediam aonne aip.irei? hwque lnnge a »e-
rilate alitrrare ceDsebimU'' G(.dofr, Heruiannum, omDia eo CMl-
spirare judicanti, ut vel serundum iu tetralogia lofum vc! ter-
tium tenuisse Alcestis videatur. ..Utrique euim, iuquit. apta est:
secuudo propter eximiain iiumerorum modorumque Biiaviiateni
et mollitiem, tertio propter terriBcam speeiem Orci, pailentem-
que imagtDetn feminae ab inferis reducisi quae muta adstaus
uec vivae mulit.ri oeque umbrae similis est". Quod judicium
quam aiieuum sit a vero, cum e fragmento iilo didasealico pa-
ter jtm supra exposuerimus, nunc ei ipsa quoque fabula per-
spicuum esse comprcjbasse nobis videmnr. Cu[)Clas enim tragi-
corum Atheuieusium tetralogias e ternis tragoediis, singulis fa-
bulis satyricis coniposttas fuisae iuter omnes constat. Itaque
81 poela eo recedebat a more, ut doq merum drama satyricum
ederet, tamen boc semper videtur ab omoibus servatum esse, ut
quarta fabula a cothurni severitate ad socci levitatem seosim de-
flecteret. Atque id quidem etiam Alcestide £uripidem efficere
voluisse cum multis aliia fabulae partibus comprobatur tum es-
trema, quam ae HermaDuus quidem nugat ciun gravitate tragoe-
diae non satis coDveuire.

Quae cum ita sint, mirum videtur, etiamnuDC viros doetoa
AlcEstin ad cothurtium revocare studere; dos certe e tragoedia-
numero eam excludeudam esse tenebimus,

At ne comoediam quidem Aleestiu esse ex ipsa fabulae in-
dole satis dilucide patet. Iterum enim Aristotvlem sequeotibus
hoc potissimum iuter comoediam et tragoediam diserimeii inter-
cedere videtur, quod „17 {iiv ^*i'pou;, if t)i ^(Xtioii; nifxsla^at
/iouXBTai Tuiv vijv" (c. 2); neque vero omnioo ait hoc valere,
sed eomoedia est ,,^i^)fffi;, inquit, (c. 5) (pav^oTBQiov fxsv, ov
fiEVTOi K(XTa wotrnv KUHiav, aXXa tou atf!-/_(,eu, oij tflTi t6 jc-
Xalav po'p(ov", alioqne loco (a 4) de Homero dieit: ,.Tct t^;'
Kwfi^la^ axi^t»Ta «pioTOt uwfiifii^sv, ow y^ofiiVf OiXti W ye-

dbyGooglc

— si _

Xeiov 5pafM»ro«-oijj5ai;". — A qna eonioediae deacriptione quam
longe abest faUula, de qua agimna! Ut enim niliil dicum de Al-
cestide ipsa, quam personam vere tragicaro e-oe jam exposui-
luus, ut taceam de £ume]i teaerrima lamentatione. ut deniqne
ipsum Admetutn stlentio praeteream, qui pravitate f&m ttoa caret,
ridiculi ne minimum quidem praebet: — quid tandem de tota
fabulae actinne dicemus? num ad risiim movendum prologus
habetur Orcusque in scaenam prodit? an eoceum redolent mors,
fuDus Alcestiilis? ati deuiqne praeter unum HerculeD. persona
ulla comiea inveoitur? nam servus ille, qiii Hercuiis intempe'
rantiam conqueritur, uimis secundas partes agit, qnam ex qio
fabulao indoies eognosci possit, suotqiie etiam tragoediae, m qui-
bu8 aervus a'ut talis aliquis comicas partes suscipiat, velut cu-
stos in Sophoclis Antigona. -

Sed ne Koeclilyus qurdem meram comoediam eara esse cen-
suit. alii viri dorti de comiiedia omnino uon cogitavfrunt. Ille
atitem vir doctissimus opinatur, Euripidem hac fabula spectato-
ribus primum ante oculos posuisse exempium justae ctijusdxm
et «mnibus fere nutneris absolutae tragicomoediae. „Ex quo
enim tragoediarum personae a sublimi illo Aescbyli quasi eo-
thurno et mythurum epicorutn magniflcis esemplis paulatim d»-
scenderent et ad eorum hominum. qui tuin essent, mores et
seutentias a poetis eouformarentur, argumenta autem ea, quornm
tractatio satyricis fabulis optime conveniret, a poetis trita sen-
sim obsolescere et spectaoribu^ aliquid fortasse taedii afferre
coepissetit. facile fieri potui^se. ut poeta aliquis, novataruta illa'
rum tragoediarum exemplis motus, etiam in Satyrorura et Sile-
noTum locum novos quasi quosdam partium ageudarum vica-
rios sufticere animum indiieeret. atque hoc eommode e quoti-
dianis illis eivium plebejorum cireulis sumi posse opinaretur^. >)
Quod eo modo assecutus est vir iugeaiosissimus, ut omnes per-
sonas eseepta Alcestide ipee In jocuiu voearet verbaque eoruin

1) Baadizen ,de AloMtjde Saripide»" (AUono* JitDCCCU) {>. 6.

Ho.t.dbyGoOgle

- 32 —

in tisum verteret. Quem cum jatn Raucben!>teiD)US, Bendixe-
niu8, Buchholzius summa subtilitate refutaverint, opera super-
eedere posse videor causas eorum repetere. Ex iis tamen. quae
Eoechlyus ad seuteutiam suam afGrmandum protulit. liceat id
unum commemorare, de quo jam supra verba fecimus, virum
doctissimum fragmeuti illius xaTaaKevrjv vocabulum premere

Fragmenti enim auctorem Aleestiu cum Oreste coaferre
apparet, tanquam eadem fere utrique fatiulae indoles sit. Cum
igiturKoechlyus Orestem nullo modo comoediam appelJari pos^e,
ipse concedat. hoc verbo naTariHsvffv utitur, ut Alctstin vel
grammatici illius sententia ab Oreste nescio quam louge abesse
demonstret. Orestis enim solam aaraaT^o^prfv i. e. couversionem
actio..is, Alrestidis verototam KaraOifivriv sive couformationem
Gomicam esse e didascaliis patere dicit.

Ut vero concedam, quod quidem nullo modo certum est^
de integritate illius scholii non dubitandum esse, nimis tribuere
y. CI. videtur auctoritati didascaliarum , quae quotieus errave-
rint, ex ipso Alcestidis argumeuto apparet. Quid enim? argu-
mento fides nonne deneganda est, si chorum e senibus compo-
situm fuisse docet? (..(HJviiTri^HF Se. 6 xo^o^ sk tivwv B-pfO^u-
Twv ivToiriiuv."). Nam iiijuria ex uuo versu (212) :

a\i 5' ii iraXaihg StOiroTai^ fpoTj (piXo^

eum qui didasealiam seripsit, conjecisse senes his Terbis signi-
ficatiis esse Bendixenius luculenter exposuit; neque euim euD'
dem esse veterem amicum ac seuem necesse esse. Contra cum
e multis aliis locis dilucide apparere, chorum e viris nondum
matrimouinm expertis constare tum ex verbis, quae choius ut
Alccstin landibus efferat, pronuotiat (473 sqq.):

TOiauTa; £*>j jLtoi av^cai

euvSuotioq (ptXla^ oXo^ou' toDto yaf

iv jSioVw mraviov pEjoc ^ ^iip av IjiOiy akuirai

£i' aiwiOi av ^vvifyi.

dbyGoogle

Itaque noa dubito contendere , didascaliae auctorem et in
illa re a Teritate aberrasse et eo > quod dicit: tth^" ovSirtgui
xilrai if fxv-^-o-KoUa, quibuR veibis neqiie Aescbyliim neque So-
phoclem de hoe argumeuto fabulam composuisse sigQificare vult.
Plutarcbus enim cum (de def. orae. 14) scribat: —

ouf.io; 5' aAiKTcup auTO^v ijye irpo"; fxoXiju,

Sopboclem Alcestidis mytbo usum esse patet, ad quam senten-
tiam firmandam Welckerus in libro, quem de tragoediis Grae-
corum scripsit, alios quoque versus attulit, quos ad Suphoclis
Alcestin pertinere vir clarissimus evidenter ostendit.

Quae cum ita sint, ea ratione didascaliis utendum esse
existimo, ut eas sequamur, quoad fieri potest, neglegamus, ubi
aliis causis contraria discimus; quamobrem Koechiyo ex ilio
yiaTaaaevrjv vocabulo de Alceslidis indole aliquid conicienti ut
assealiar adduci nequeo. — Ceterum nos quidem cum Kirch-
hoffio non naTaoKiu^v legere, sed KarairQo^pTiv supra espo-

Haee hactenus de Koeehlyi sententia. Venimus ad eos
qui Akestin fabulam satyricam esse voluerunt, quam sententiam
cum nunc. quantum equidem seiam, nemo retineat, brevi ser-
mone tractare licet.

Maxime certe dolendum est omucs fere fabulas satyricaa
perisse, Tamen si es ea, quae nobis tradita est, de toto isto
fabularum genere conjeeturara faccre licet. Alcestis ut eo per-
tineat multum abest. In Cyclope enim Ulixem videmus capti-
Tum apud Polyphemum, Cyclopem stultum et agrestem. Adsunt
Sileous et Satyri et ipsi captivi cupidissimi bibendi edendique,
interdum a Cyclope castigati, semper eum eo facientes, cui for-
tuna favet. Mox Cyclope oculo piivato callitlissimus vir et se
ipsum et Satyros e servitute liberat. Quae quam facete, quam
fialse, quam lepide depicta sunt! In Alcestide vero ubi sunt
Satyri, ubi.Silenus, ubi jocus Lilaritasque, ubi taviUatioues bi-

Hr,.tedbyG00^1C

_ 34 -

bflndiqne cnpiditas monstrorum illorum? „Hercules enim male
ut in dramate satyrico personani suam tuetur ac parum sibi
constat,, quippe qui initio jocosum hilaremque et ut ita dicam,
prope satyrieum, mox tamen generosum vereque heroicum se
ostendit. Partim igitur cothuruo, partim socco digoua vide-
tur."^j— Quae cum ita sint, nulla causa est, curAlcestin drama
aatyricum putemus esae. —

Restat quartum illud, Alcestio medium aliquod esse inter
tragoediam et comoediam, aut, id quod jam Eichstaedtius in
libro, quem de dramate Graecorumcomicosatyrico scripsit, cen-
set, „Alceslin ad illud dramatum genus aecedere, quod Ifflandi
hodie aliorumque studiis perpolitum et iu usus revocatum, Dra-
matum s. Spectaculorum angustius dictorum nomiue celebratur",
cui geceri vir doctissimus etiam Aesehyli Persas, Euripidis
Orestem, Iphigenias, Androniachen, alias hujusmodi fabulas
subici lieere arbitratur, „in quibus tragica Muea descendisse
nonnunquam videatur e fastigio suo, vires consulto extenuans,
ad levandam doloris miserationisque acerbitatem hilariores in-
tericiens et xa^anr^ptt; personarum et sermones loquentium
exitusque tristitiam insperata rei mitigans conversione." Simi-
liter Wagnerus : „Videtur, inquit. Alcestis ex nostra ratione dici
posse pertinere ad medium quoddam genus inter tragoediam et'
comoediam, quod nostrates drama diserunt waT h^oxfiv (Schau-
spiel)."— Ad eandem denique sententiam, ut alios omittam,
Buehholzius aecessit, qui quaerenti, quid Alcestis sit, respondet:
„Quippe mira farrago est, quacum vix habeo, quid comparems
iabula est, quae varie nos afficit, quae nunc lacrimaa concitat,
nunc risum movet, nunc propter personamm vitia male nos
habet ac summopere offendit; quae a tragoedia, quae a comoe-
dia, quae a dramate satyrico diversissima quaeque mutuatur,
nec tamen ad uUum liorum generum pertinet; quae modo eo-
thurnum epirat modo soccum redolet; quae nanc grand» diceDdi

dbyGoogle

- 35 -

genus eshibet qqdc ad Talgarem prope sernioDem desceadii ;
qiiae denique id spectat ut tragoediae digiiitatem et comoediae
lasciviam inter se conjungat et quasi reconeiliet, sieque turba-
tam animorura aequitatem iq integrum restituat." — His viro-
rum doetorum senteQtiis omnibus fere eodem spectantibus pror-
8U8 me adsentiri profiteor maximeque Bueliholzil judicio sub-
scribo. qui quod couailium Euripides in Alcestide fabula com'
ponenda seeutus sit, tara egregie' espressit, ut vix quicqnam
addendum videatur- Tameu a Bucliholzio m upa re dissentio,
de qua priusquam disseram ea commemorauda videntur, quae
Don pauci viri ducti de fabulae „idea," quam Tocant, protule-
runt, quae tamen brevitertantum perstriDgam. Atque Brumoeui*)
quidem lioe fabulae propositum esse censet, ut virtutem prae-
mio affici discamus. Quod ipsum tamen cum permultis aliis
quoque fabiilis demonstretur, dod video, cur in bauc potissimum
cadat. Prorsus vero errasse puto Wagnerum conicieQtem, Eu-
ripidem, quoniam dod admodum faveret puellis ob eamque rem
ab Aristopbane repreheQderetur, hoe crimeQ a se amoliri studu-
isse hac tragoedia star' tv)(i]v mulierum eoQseripta. Quae cum
raera conjectura aituntur, tum eo refntantur, quod ia ipsa hac
tetralogia inveniuntur quae a poeta maxime contumeliose in
mulieres pronuDtientur, si minus in ipsa Alcestide — quaraquam
etiam in tiac fabula quantuli matrimouium aestimet, Euripides

docet, cum Pheretem diceutem faciat: Ip^jfi) toioutov^

•yopou; Xijsiw ^foroiaiv ij yafxilv oln a^iov — tamen in cete-
ris tetralogiae fabulis. Quid? qnod in Cressis, ut ezemplam
afferam, haec exstant verba:

ou

7«? 'TOT avSj

m Tov ac

,$)ov

yvvaiHi xei

5oi

jvai ^(^aXivoijs,

ov5' a<pi

ivT

€av xpaTsTv.

iriffTOv ya^ ovhe\

' EflTIV Ci

.' Si

Tl? XUptl

7U1

jatnh^ fO^Aij^

evTvxe''

k«k6v Xa/3«v.

11 Thiattp <\

Im (Irei*. To. 6.

p. m «qq.

dbyGoogle

— 3fi -

QuodsiWagoerushos quoque similesque versus „Kor' Euxn""
molierum seriptos esse censet, rectum eum de Eiiripiiiisproposito
vidisse coiicedam, alioquin ut cum eo faciam addjci nequeo. —

Ac ne Dueatzero quidem assenfieudum est, eo consilio Al-
cestin a poeta eompositam es.«e judicanti, ut nemioeai libeiiter
mori ostenderet, cui Bucliholzius eodem jure dici llcere lecte
oppouit, Prometlieiim eo poiisilio ab AesL-hjlo esse conscriptum,
ut nemiuem libeuter Caucaso affigi dilucide ostenderet. —

Omissis aulem aliis sententiis de eadem re prolatis in uni-
Tersiim Buchliolzio. adsentiir, qui lubiicum esse dicit, fabulae
quaequae est, takm ideam, quam vocaot, obtrudere, de qua^poeta
vjx cogitaverit. —

Aliud est, quod viri docti imam eandemqne materiam om-
nibus tetralogiae fabulis eo modo tiactat;'.m esse censent, ut,
si Bernhaidyi^) verbis uti licet, — ,.die nebeneinaiider geord-
neten Tt agSdieii. jede in ibrer Weise, durch einen daruber stelien-
dtn, allen gemeinsamen, aber rein abstracten Gedunken bediiigt
und getragen werden." Hae ratione usus St-boellius hujus t^etra-
lo^iae fabulis mulierem describi exponit, ita quidem, ut prinia
Iragoedia per femiiiam libidinosam Atrei domum perisse demon-
stretur, altera Hinlierem (ingenuam), nirois autem eonfidentem
opponat poeta petulanti, tertia virilis quasi femina, qiiarta
vera mulier se ipsam dedens pro viri salute depingatur. Prae-
terea omnibusfabulis bospitalitalem foeique sanctitatem describi,
quam Atreus malo dolo Thyesti praebeat, Phegeus summa pie-
tafe servet; Telephum a Cljtaemnestrahospitio accipi, Herculem
denique ab Admeto. — Similiter Bernhardyus ,.Man iat geneigt,
inquit, in der Didaskalie der Alcestis eine vierfache Darstellung
des Weibes, des Weibes in seiner reinsten Treue nnd seiner
sciimaliliohsten Uiitrene, in ieiehtfertiger Scliwache und in mann-
licherStarke zu erMi(;ken, mithin eine Folge vonSittengem^lden

i) Kr.

dbyGoogle

— 37 -

aiif dem Grund praktisc^ier "Wahrheit herauszahoren." Tamen
^" cnm ipse vir clarissioius, ne niniia in istis rebus arbitrio noslro
tribuamus moneat, persuadTB mihi nequeo, illara potissimum
ratiocem poetas iu fabulis ccnpoiiendts secutos esse. —

lam igitur revertor ad Bue'iholzii seoteatiam. cui omnibus
fere licis sutircribo, in hoe non a(lstipu'or, quod Eiiripidem
considerate nec si:ie niagna quidam arte nova nefdum usitata
artiGciaadhibuisse censet.— Ut enim viro doi;tis^imo coneedam,
poetam hoc effecisse, ut auditorum animos a cothurni severitate
ad soccl levitatera sensim ae pedetetitim deflecteret, tamen mihi
quidera speetatores satis delectasse nobis liibulam legec-
tibus Jioii satisfacere Euripides videtur. Nam non modo hanc
fabulam neque tragoediae nee dramati satyrico convenire osten-
dimus. sed ne ita quidem, si Euripides seribere voluit, quod nos
eum volutsse putamus, Alcestis omnibtis numeris probanda est.

Quodeunque enim fabtilae illlus eonsilium est, baee certe,
■quae supra ei erimini dediraus, in eam cadunt; non unam. scd
duas actJones ioesse, doo sibi constare personas, alia, quae vel
augeri possunt. Qiiae euim, ut uaum affi;ram, xJ.ohi^ est, quae
Xijffic? quarum rerum tota fabula ne Testigium quidera inveoiri
quis est qui neget? — Quae cum ita sint, hoc teneo, Alcestin
Dobis noD posse satisTacere. Ctijus rei causam iu eo potissimum
arbitror positara esse, quod mythus, quo Euripides usus est,
omniuo non aptus est ad id fabularum genus, qtiod seribere vo-
luit. Nam devotio qiiidem atque esitus Aleestidis optimara tra-
goediue materiem praebeut. „Quis euim, inquit Hermannus, non
videt, ita rera potuisse iiistitui, ut ioscio niarito Alcestin se
morti devovisse appareret, ille vero nunc, quoniam id votum
irritum reddi non posset, ita signifiearet dolurem suura, ut se
potius pro illa mori paratum ostenderet. si servare eam posset,
nec vita excedens liberos utroque pareute orbos desereret." — Immo
praeclarara tragoediae materiam habebat poeta, si describebat
decretum deorum de morte Adraeti, Apollinis fraudem in Par-
cas commissam, inscio quidem Admeto, Alcestidis devotionem,

rOOgle